Phục dựng, tái hiện nghi lễ mừng thọ người M’nông ở buôn M’liêng, xã Đắk Liêng
Sáng 12/12, tại nhà văn hóa cộng đồng buôn M’liêng, xã Đắk Liêng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Đắk Liêng tổ chức phục dựng, tái hiện nghi lễ mừng thọ người M’nông.
Đ/c Nguyễn Trọng Biết - PCT UBND xã phát biểu tại buổi lễ phục dựng, tái hiện nghi lễ mừng thọ người M’nông tại Buôn Mliêng
Theo phong tục truyền thống của đồng bào M’nông, một đời người sẽ trải qua nhiều Lễ mừng sức khỏe (gọi là Lễ cúng sức khỏe lần 1, 2, 3...) không quy định độ tuổi mà theo số lần tổ chức. Tuy nhiên, Lễ cúng sức khỏe lần thứ 7 là lễ quan trọng nhất, tương đương với Lễ mừng thọ lớn khi ông bà, cha mẹ đã tròn 70 tuổi. Đây là nghi lễ thiêng liêng nhằm bày tỏ lòng biết ơn vô bờ bến của con cháu đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục. Đồng thời, qua nghi lễ, con cháu cầu chúc sức khỏe, bình an và mời Yang (Thần linh) cùng tổ tiên về phù hộ cho gia đình.
Trước kia, theo tục lệ, buổi lễ mừng thọ cho cha mẹ thường do người con gái cả trong nhà đứng ra tổ chức. Tuy nhiên, ngày nay, để thể hiện lòng hiếu thảo, tất cả người con đều có thể cùng nhau tổ chức lễ mừng thọ cho cha mẹ mình. Buổi lễ thường được tổ chức sau khi đã kết thúc mùa nương, rẫy, khi mọi công việc đồng áng đã thu xếp ổn thỏa.
Hình ảnh chuẩn bị lễ cúng mừng thọ
Lễ vật chuẩn bị cho nghi lễ gồm Rượu cần, bắt buộc phải có 3 hoặc 5 ché rượu Rlung (một loại ché rượu quý, ngon và có giá trị); vật hiến sinh là một con trâu, bò hoặc một con heo lớn chừng 70 kg trở lên; các món ăn truyền thống như xôi, thịt và các vật phẩm khác.
Nghi lễ mừng thọ được tiến hành qua 3 nghi thức chính với sự tham gia của thầy cúng, gia đình và cộng đồng buôn làng: Nghi thức mời các thần (Yang) trong buôn làng về dự lễ mừng thọ; cúng Yang và tổ tiên và nghi thức mừng sức khỏe và tặng quà cho con, cháu trong gia đình.
“Lễ mừng thọ” là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa tôn vinh người cao tuổi – những cây cổ thụ của buôn làng, là lời tri ân của con cháu đối với cha mẹ, ông bà của người M’nông. Việc phục dựng nghi lễ không chỉ là hoạt động văn hóa ý nghĩa, mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào M’nông – một trong những dân tộc tại chỗ lâu đời tại vùng đất Đắk Lắk. Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Trọng Biết, Phó Chủ tịch UBND xã Đắk Liêng nhấn mạnh: “Việc phục dựng nghi lễ là hoạt động giúp địa phương bảo tồn các nghi lễ truyền thống. Đồng thời, đây là cơ hội quý báu để tạo điều kiện cho cộng đồng dân cư được tham gia và tiếp tục phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc mình.”
Một số hình ảnh tại buổi lễ cúng mừng thọ của Người Mnông
Qua hoạt động này, địa phương mong muốn góp phần nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về giá trị văn hóa truyền thống; tạo môi trường kết nối, giao lưu và quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của các dân tộc tại xã Đắk Liêng nói riêng, tỉnh Đắk Lắk nói chung, thu hút sự quan tâm của du khách và các nhà nghiên cứu văn hóa.
Hoàng Tuyết
